Forum Farmaceutów - Esculap.pl

KROPLE DO OCZU BEZ RECEPTY

W aptekach jest teraz dostępna cała gama leków i wyrobów medycznych do oczu dostępnych bez recepty. Mimo, że pacjent sam decyduje o ich wyborze, zawsze należy się upewnić, czy właśnie ten specyfik jest potrzebny jego oczom.

• sztuczne łzy,
• niektóre leki przeciwalergiczne (głównie kromoglikany),
• leki obkurczające naczynia krwionośne (np. z chorowodorkiem tetryzoliny),
• preparaty ziołowe i homeopatyczne,
• roztwory soli fizjologicznej.

Sztuczne łzy

- nie tylko woda

Czasem mówi się o nich „krople nawilżające” choć jest to uproszczenie. Preparaty takie uzupełniają lub wręcz zastępują nasze naturalne łzy, których niedobór lub nieprawidłowy skład jest dla naszych oczu niebezpieczny. Łzy to nie tylko woda. W łzach rozpuszczonych jest bardzo wiele substancji, które chronią, odżywiają i dotleniają zewnętrzne tkanki naszego oka i zapewniają nam komfort patrzenia.

- coś do przyczepienia czyli polimery

Woda sama z siebie nie „przyczepi się” do powierzchni oka i nie nawilży jej równomiernie. Do tego w naszym łzom potrzebne są substancje śluzowe, które w sztucznych łzach zastąpiono różnymi polimerami wiążącymi wodę i utrzymującymi ją na oku. Polimery te decydują jak długo dany preparat działa, jak często trzeba go zakraplać oraz czy dobrze i równomiernie nawilża oko.

- coś naturalnego

Większość stosowanych w sztucznych łzach substancji polimerowych to polimery syntetyczne (np. carbomer, alkohol poliwinylowy) lub półsyntetyczne (np. hydroksypropylometyloceluloza HPMC, karboksymetyloceluloza CMC, guar hydroksypropylowy) czyli syntetyzowane w laboratoriach. Przełomem stało się zastosowanie hialuronianu – substancji naturalnie występującej w naszych łzach, zatem całkowicie naturalnej dla oka. Warto o tym pamiętać, bo sformułowanie, że dana substancja jest „naturalna” nie zawsze oznacza, że jest naturalna dla naszego oka. W dobie alergii składniki pochodzenia roślinnego (wyciągi z ziół) czy zwierzęcego dość często uczulają.

- bez konserwantów

Konserwanty nigdy nie są dobre dla naszego oka. W niektórych lekach są jednak na dzień dzisiejszy nie do uniknięcia (np. w lekach przeciwjaskrowych). W przypadku sztucznych łez są one jednak podwójnie niewskazane, gdyż obok toksycznego działania na tkanki, powodują właśnie zaburzenia łez. Należy dobierać sztuczne łzy bez konserwantów.

- przewlekle czyli długotrwale

Sztuczne łzy powinno stosować się zawsze w przypadku wystąpienia dolegliwości, takich jak:

zmęczenie oczu, podrażnienie, pieczenie, uczucie „piachu pod powiekami”, zamglenie widzenia lub też uporczywe, nadmierne łzawienie. Nie leczą one przyczyn zaburzeń łez a jedynie usuwają objawy. Jeśli krople nie zawierają konserwantów, można je bezpiecznie stosować „latami” bez ryzyka uzależnienia.

Bardzo bezpiecznym preparatem sztucznych łez jest np. Hyabak. Zawiera naturalny hialuronian i jest całkowicie wolny od konserwantów.

Krople obkurczające naczynia krwionośne

To leki, które zmniejszają zaczerwienie oczu wywołane podrażnieniem przez czynniki zewnętrzne jak np. dym, kurz, słońce, chlor. Zawierają one substancje zmniejszający przekrwienie. Krople te są bardzo popularne ze względu na swoje „wybielające” oczy działanie, kiedy tymczasem ich beztroskie i nieodpowiedzialne stosowanie może powodować szereg działań niepożądanych!

- zawsze przeczytać ulotkę

Leki te należy stosować ostrożnie i krótkotrwale. Zawsze przed użyciem należy zapoznać się z treścią ulotki przylekowej. Jeśli nie otrzymaliśmy specjalnego zalecenia od lekarza – nie wolno przekraczać dawkowania zaleconego w ulotce!

- tylko doraźnie

Krople na tzw. „czerwone oko” można stosować tylko doraźnie, zaraz po wystąpieniu objawów i niezbyt często. Regularne stosowanie takich kropli powoduje tzw. „efekt z odbicia”, czyli nawrót dolegliwości z jeszcze większa siłą. Jeżeli mimo to nadal będziemy stosować krople bez konsultacji z lekarzem – może dojść do niebezpiecznych powikłań.

- nie mylić

Kropli zmniejszających przekrwienie nie należy stosować przy zaburzeniach łez (tzw. suchym oku). Jeśli zaczerwienienie jest tylko delikatne – lepiej sięgnąć po sztuczne łzy.

Należy również uważać czy przekrwieniu spojówek nie towarzyszy wydzielina i ból – wówczas ich stosowanie tylko zamaskuje poważny stan zapalny oczu i może opóźnić diagnozę. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości – należy niezwłocznie udać się po poradę do okulisty!

Krople ziołowe

Dobroczynne właściwości niektórych ziół znane są od wieków. Stąd popularność wielu kropli do oczu na bazie wyciągów roślinnych. Przy stosowaniu tego typu specyfików warto pamiętać o dwóch aspektach:

- Naturalne, ale czy dla oka?

Przywykliśmy do nazywania różnego rodzaju preparatów bazujących na wyciągach z roślin naturalnymi. Warto jednak zadać sobie pytanie: Co jest naturalne dla naszego oka? Normalnie nasze oko pokrywa tylko warstwa łez i to ich składniki są dla oka naprawdę naturalne. Składniki roślinne kropli – przynosząc z jednej strony ulgę podrażnionym oczom – z drugiej strony równie łatwo mogą wywołać lub nasilić alergię.

- Co właściwie leczę?

Najczęstszą przyczyną podrażnień i zmęczenia oczu są czasowe zaburzenia łez lub zanieczyszczenia, które dostały się do oka. Wówczas wystarczy przepłukać powierzchnię oka solą fizjologiczną lub uzupełnić łzy aby komfort oczu powrócił. Ponadto warto pamiętać, że tylko preparaty typu sztuczne łzy przynoszą ulgę na dłużej.

Roztwory soli fizjologicznej

- przemywanie i płukanie

Roztwory soli fizjologicznej służą do przemywania oczu, wypłukiwania z powierzchni oka ciał obcych, pyłu, kurzu a także alergenów. Są przydatne zarówno do higieny oczu niemowląt i dzieci, jak i dorosłych.

Sól fizjologiczna odpływa z naszych oczu wraz z łzami – nie ma żadnej przyczepności do powierzchni oka, zatem nie zapewnia długotrwałego nawilżenia.

- jednorazowe lub wielodawkowe

Najczęściej w postaci jednorazowych fiolek, które jednak nie są ekonomiczne. Pozostały po jednorazowym użyciu roztwór należy wyrzucić, gdyż może ulec nadkażeniu bakteriami.

Teraz zrównoważony roztwór soli fizjologicznej dostępny jest w znacznie bardziej ekonomicznej wielodawkowej butelce z systemem Abak – gwarantujący wygodne dawkowanie i sterylność roztworu przez 2 miesiące po otwarciu - pod nazwą HYDRABAK. Jest optymalny do przepłukiwania oka m.in. dla alergików w okresie pylenia. Dobrze jest zawsze mieć go przy sobie

UWAGA:

Pacjent powinien pilnie zasięgnąć porady okulisty gdy dokuczliwe objawy w obrębie oczu:

• wystąpią nagle, są bardzo nasilone, pojawiają się jednostronnie lub po urazie oka (np. zaczerwienienie, ból, pieczenie)
• utrzymują się dłużej niż trzy dni
• towarzyszą im inne zmiany, takie jak np. świąd, duża ilość wydzieliny lub wydzielina ropna, silny ból, zaburzenia widzenia i ogólne objawy chorobowe (np. mdłości, gorączka, wysypka, bóle stawów)

Nie należy stosować na oczy specyfików do tego nie przeznaczonych (herbat, ziół innych substancji). Nie zapewniają one odpowiedniej jałowości a przy tym łatwo mogą wywołać lub nasilić alergię.